Van baan wisselen

Van baan wisselen

Vaak krijg ik de vraag waardoor files op de snelweg onstaan: er is niets te zien, en toch staat het stil. Zelfs na tien jaar onderzoek begrijp ik het nog niet helemaal. Maar mijn werk heeft wel wat verhelderd en misschien kan ik een tipje van de sluier oplichten. Ten eerste: files worden altijd veroorzaakt doordat te veel mensen over te weinig beschikbare weg willen rijden. Logische oplossingen lijken dan: 1. zorgen dat er minder mensen de weg op gaan of 2. dat er meer weg beschikbaar komt. Dat kan bijvoorbeeld door politiek gevoelige projecten als spitsmijden respectievelijk door dure wegverbredingen. Er is echter nog een mogelijkheid: 3. zorgen dat er over dezelfde weg meer mensen kunnen rijden. Het zijn immers de bestuurders die kiezen om op een bepaalde manier te rijden, een bepaalde snelheid, afstand tot hun voorligger en strook te kiezen. Zij bepalen daarmee hoeveel mensen er over de weg kunnen.

Maatregelen kunnen het rijgedrag van automobilisten beïnvloeden en daarmee de doorstroming op de weg verbeteren. Om goed te kunnen analyseren wat het effect van die maatregelen is, is het nodig te weten hoe mensen nu rijden, en hoe dat door de maatregel beïnvloed wordt. De moeilijkheid van die analyses ligt vaak in de manier waarop mensen hun strook kiezen. Zo zien we bijvoorbeeld dat de rechterstrook als het druk wordt onderbezet is, behalve bij trajectcontrole, waar mensen juist de linkerstrook mijden. Een mogelijke verklaring is de volgende: als het drukker wordt en de snelheid daalt tot zo’n 90 km/h, willen automobilisten sneller gaan rijden dan het verkeer toestaat (namelijk 100-120 km/h). Dan willen ze niet tussen de vrachtwagens op de rechterstrook blijven hangen, kiezen ze en masse voor de linkerstrook. Bij trajectcontrole willen automobilisten juist niet te snel rijden en halen dus niet in, en blijven rechts (behalve misschien op de vele stroken van de A2). Simpele verkeersmodellen die voorspellen dat bestuurders naar de snellere of legere strook gaan hebben het dus verkeerd. Die modellen kunnen we daarom niet gebruiken om de maatregelen als trajectcontroles of een mogelijk “Keep Your Lane” te analyseren – omdat de keuzes van automobilisten niet goed beschreven zijn, kunnen ze niet het goede antwoord geven.

Onderzoek op de TU Delft is erop gericht te kijken om deze modellen te verbeteren zodat ze wel geschikt zijn om te kijken welk effect een trajectcontrole of Keep Your Lane heeft. Om dat te bereiken, moeten we kijken naar het rijgedrag van mensen. In onze laatste studie hebben we mensen laten rijden in een auto van de TU Delft, waarin we camera’s hebben gemonteerd. Na afloop hebben we de rit met hen besproken: waarom hebben ze waar welke keuze gemaakt?

Het resultaat verraste ons. Vaak hoorden we deelnemers zeggen: “ik reed zoals iedereen”. Toch zagen we grote verschillen in het rijgedag. Mensen kozen snelheden die meer dan 50% van elkaar verschilden, ondanks dat ze beiden zeiden “het verkeer te volgen”. Het aantal rijstrookwisselingen wisselde nog sterker. Het was heel inzichtelijk om de – werkelijk totaal verschillende – motivatie van bestuurders te horen. We hebben vier totaal verschillende rijstijlen in kaart gebracht.

Het onderzoek is daarmee niet afgerond. We proberen nu te kijken naar welk deel van de mensen welke rijstijl aanhoudt. Maar ook hoe we die rijstijl kunnen modelleren, om zo te kijken welk effect een bepaalde stijl op de doorstroming heeft, en welke uitwerking een maatregel als bijvoorbeeld “Keep Your Lane” zou hebben. Ook zijn we nog steeds benieuwd naar andere rijstijlen. Dus: laat in een commentaar onder deze blog weten hoe jij normaal rijdt. Hoe kies je je snelheid, wanneer wissel je van rijstrook? Jouw “normaal” kan heel anders zijn dan het “normaal” van een ander.

Tot slot: in de verkeerskunde is een strook het deel van de weg voor de breedte voor één auto. Een baan is wat anders, namelijk alle delen van de weg die aan elkaar zitten. Zo kan een baan op de snelweg bijvoorbeeld bestaan uit drie rijstroken in een bepaalde richting, en daarnaast een vluchtstrook (niet een vluchtbaan). Het bovenstaande stuk gaat over hoe het wisselen van strook files kan veroorzaken of oplossen. Wisselen van baan kan ook, maar dat betekent ander werk gaan doen. Dat dat ook effect kan hebben op files, wordt tevens in het Transport Institute van de TU Delft bestudeerd, maar dat volgt in een volgende blog…

Be Sociable, Share!
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

3 Responses to Van baan wisselen

  1. Peter Meijer says:

    Oorzaak van files?
    In deze discussie wordt niet of nauwelijks aandacht besteed aan de matrix borden, die boven de weg hangen en een snelheid(gebod) aangeven. Deze borden zijn altijd geplaatst bij locaties waar af- en of opritten zijn, al dan niet in combinatie. Dan gaat de snelheid van 100km (of hoger) naar 50km. Hiervoor moet geremd worden en dat veroorzaakt opstropen van het verkeer. Hierdoor wordt bumper aan bumper gereden. Daardoor is er geen invoegen of uitvoegen meer mogelijk en staan we met ons allen stil. Die borden zijn een ramp. Wordt hier wel verstandig geregeld. Die borden zijn natuurlijk geplaatst met het idee op drukke momenten een bijdrage te leveren. Het tegendeel is waar. Bij het remmen wel afstand bewaren is een oplossing. Maar in de praktijk zijn er bar weinig bestuurders die dat doen. Betere voorlichting kan wellicht een bijdrage leveren.

  2. Ger Nijman says:

    Op 1 maart 2005 pleitte ik bij Rijkswaterstaat voor gaming als middel om verkeersdeelnemers op de gewenste snelheid te brengen. Je zou een game kunnen bouwen van de A24 en automobilisten de taak geven zo snel mogelijk thuis te komen.
    De capaciteit van een weg is het hoogst bij ca. 73 km/h. De paradox is hier dat de poging van sommigen om sneller te rijden dan 73 km/h een file doet ontstaan waarin een veelvoud van de weggebruikers een veelvoud van de be-oogde tijdwinst verliest. Dat komt omdat een weg geen lopende band is waarop blikken worden voortbewogen, maar een systeem waarin de deelnemers beseffen dat de rem-weg meer dan lineair toeneemt met de snelheid. Hoewel ze zich niet helemaal zo gedra-gen: ze bezuinigen op afstandhouden door de remweg niet (zoals zou moeten) kwadra-tisch, doch slechts tot een macht van ongeveer anderhalf toe te laten nemen met de snelheid. Dat leidt tot de formule (aanname goed zicht en droge weg):

    afstand s = 11,62 + 0,213 * v^(1,534)

    Door het aantal auto’s per km uit te rekenen (dat is 1000/s) en m/s in km/h te conver-teren (dat is 3,6) ontstaat het aantal auto’s C dat per uur langs kan komen (zie boven-staande grafiek):

    C = (1000 / s) * 3,6 * v

    Het streven naar tijdwinst verkeert boven een bepaalde snelheid in zijn tegendeel: als sommigen harder willen, verlagen ze de capaciteit van de weg waardoor gemakkelijker een file zal ontstaan waardoor iedereen tijd verliest. Of een aanrijding waarbij nog veel meer tijd verloren gaat. Voer dit in in een game en laat zoveel mogelijk automobilisten dit spelen door iets te verloten onder de snelste aankomers. De game kan ook bijhouden hoeveel spelers hun snelheid al hebben aangepast – de boodschap is dat je moet ontkomen aan het Prisoner’s Dilemma van “ja, maar die anderen rijden harder”.

  3. Priscilla Hanselaar says:

    Ik zal gewoon antwoorden beantwoorden:
    Hoe kies je je snelheid?
    Hmm, eerst naar hoe hard je mag, gaat het verkeer op de rechterstrook te langzaam, ga je een strook opzij. Soms zit je te dichtop mensen die net iets langzamer rijden, daar ga ik omheen. Maar, als je dan de snelheid aanhoudt, kom je er bijna niet sneller langs en hou je de boel op, dus bij het inhalen ga ik iets sneller dan mag.

    Wanneer wissel je van rijstrook?
    Als het verkeer te langzaam rijdt, wat meestal vrachtwagens of oudere mensen inhoudt.
    Ik probeer wel altijd de gaten op te vullen, dus zoveel mogelijk weer naar rechts te gaan. Al merk ik wel in mijn omgeving dat veel mensen op de tweede strook blijven rijden, omdat ze al zien dat ze uiteindelijk toch zien dat ze anders van strook blijven wisselen. Best vervelend als mensen op de tweede strook blijven hangen, terwijl er ruimte is op de rechtste strook.. Maar dat is om het jezelf makkelijk te maken en geen rekening te houden met de rest van het verkeer.

    Er zijn ook veel mensen die zich precies aan bijv 80 houden of er net onder zitten, maar dan wel op de linkerstrook blijven hangen. Want, ze houden zich toch aan de 80.. Terwijl je het verkeer tegenhoudt wat eigenlijk normaal iets hoger dan 80 rijdt.

    Er zijn mensen die te dicht op andere auto’s zitten en als ze dan moeten remmen, ineens hard moeten remmen, wat qua km’s erg verschilt. Waardoor al het verkeer erachter ook moet remmen en de gang erg langzaam omhoog komt. Je moet weer schakelen, weer op gang komen, waardoor je ook file kan krijgen.

    Ik probeer altijd opzij te gaan voor auto’s die vanaf een andere weg instromen, om de ruimte te geven. Zelf altijd het idee dat als je niet opzij gaat (als het kan), je zelf langzamer rijdt dan mag, de andere persoon aan het twijfelen brengt of hij kan invoegen en het alleen maar het verkeer ophoudt.

    Bij deze ongeveer mijn rijstijl en ideeen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *